Elk jaar laat zien hoe Fryslân zich ontwikkelt: soms in grote stappen, vaak in kleine, maar altijd met de mienskip als drijvende kracht. In 2025 heb ik opnieuw mogen ervaren hoe sterk die verbondenheid is.

De wereld is in beweging; machtsblokken verschuiven, conflicten laaien op en de onzekerheid neemt toe. Wat buiten onze grenzen gebeurt, raakt ook onze eigen mienskip. Vluchtelingen uit conflictgebieden vinden hier een veilig onderdak.

Vrede, vrijheid en veiligheid zijn en blijven relevante thema’s in het Fryslân van vandaag. Dat bleek onder andere bij een bezoek aan een opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen in Franeker, de ontvangst van een delegatie Oekraïense bestuurders op het provinciehuis en indringende ontmoetingen en gesprekken met onader andere Friese hulpinitiatieven.

Bij de herdenkingen rondom 80 jaar bevrijding zag ik in jongeren, veteranen en vrijwilligers hetzelfde besef terugkeren: dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, en dat we haar alleen behouden wanneer we haar samen dragen en doorgeven. Die momenten tijdens herdenkingen en in gesprekken met mensen voor wie de geschiedenis nog altijd tastbaar is, zoals met de 100 jarige Canadese bevrijder Jim Parks, vormen voor mij lichtpunten in een wereld vol onzekerheid.

Dit jaaroverzicht geeft een inkijk in de manier waarop wij ons werk in Fryslân vormgeven, in nauwe samenwerking met inwoners, gemeenten, Wetterskip Fryslân, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven en, niet te vergeten, de vele vrijwilligers die met hart en ziel bijdragen het functioneren van onze provincie.

Bestuurlijk was het een bewogen jaar. In het voorjaar viel het kabinet, waarna Nederland in een periode van politieke stilstand terechtkwam. Een slechte zaak, juist nu er werk aan de winkel is op het gebied van woningbouw, energietransitie, infrastructuur, landbouw, klimaat en economie. De vraagstukken vragen om duidelijkheid en slagkracht. Opgaven worden niet kleiner als besluiten uitblijven.

In dat licht kwam ook het besluit om de financiering van de Lelylijn niet voort te zetten hard aan. Niet omdat we vasthouden aan een lijntje op de kaart, maar omdat de Lelylijn symbool staat voor een toekomstvisie die we samen met het Noorden en het Rijk hebben opgebouwd: over wonen, economie, bereikbaarheid en brede welvaart.

Het wegvallen was een onverwachte klap, maar geenszins het einde van het verhaal. Samen met Groningen, Drenthe en Flevoland zetten we onze samenwerking krachtig voort. Het Noorden is geen uithoek, maar een regio die wil en kán bijdragen aan de ontwikkeling van heel Nederland. Wij blijven constructieve partners, omdat onze regio een perspectief verdient dat het hele land ten goede komt.

De uitkomst van de verkiezingen biedt daarbij nieuwe kansen. Fryslân staat klaar om vanuit eigen kracht samen te werken met een vernieuwd landelijk bestuur: open, realistisch en gericht op oplossingen. Wij beschikken over ruimte, fysiek én mentaal, en over de creativiteit en de kracht van onze mienskip. We willen over de grenzen van overheden en organisaties heen samenwerken aan een breder perspectief voor heel Nederland.

Dit jaaroverzicht laat zien hoe samenwerking vorm krijgt, hoe initiatieven groeien en hoe Fryslân elke dag werkt aan een sterke, leefbare en toekomstbestendige provincie.

Als provinciebestuur proberen wij midden in de samenleving te staan. Het is ook een vorm van verantwoording: wat hebben we gedaan, waarom hebben we dat gedaan, en hoe verhoudt zich dat tot de bredere ontwikkelingen van deze tijd?

Het blijft een eer om hieraan te mogen bijdragen. Ik ben dankbaar dat ik, samen met u mag meebouwen aan een mooi en sterk Fryslân voor de generaties na ons.

Drs. A.A.M. Brok Commissaris van de Koning in de provincie Fryslân